ทางด่วนจตุจักร ด่านกำแพงเพชร–ประดิพัทธ์: เลี่ยงรถติดหน้าตลาดนัดฉบับคนมีรถ

ทางพิเศษศรีรัชมีด่านอยู่สามจุดที่คนย่านจตุจักรใช้บ่อย และแต่ละด่านไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนกัน รู้ไว้ก่อนออกบ้านจะช่วยประหยัดเวลาได้มาก ด่านกำแพงเพชร อยู่ฝั่งถนนกำแพงเพชรติดตลาด อ.ต.ก. และสวนจตุจักร เป็นด่านที่ใกล้ตลาดนัดมากที่สุด เหมาะกับคนที่พักแถวกำแพงเพชร 2–6 แต่ก็เป็นด่านที่โดนผลกระทบจากคนแน่นวันหยุดเต็ม ๆ ส่วน ด่านประดิพัทธ์ อยู่ฝั่งถนนประดิพัทธ์เยื้องมาทางสี่แยกสะพานควาย เหมาะกับคนฝั่งอารีย์–สะพานควายและพหลโยธินซอยต้น ๆ ที่ไม่อยากวนเข้าโซนตลาด ด่านยมราชอยู่ไกลลงไปทางใต้ เอาไว้ต่อเมื่อมุ่งเข้าเมืองชั้นในเป็นหลัก ไม่ใช่ด่านขาเข้าของคนจตุจักรโดยตรง แต่เป็นปลายทางที่หลายคนลงเวลาไปฝั่งเมืองเก่า

• ด่านกำแพงเพชร — ขึ้นจากถนนกำแพงเพชรฝั่งตลาด อ.ต.ก./สวนจตุจักร ป้อนเข้าศรีรัชทั้งขาเข้าเมืองและต่อไปทางพิเศษศรีรัช–วงแหวนรอบนอก เหมาะกับทริปออกนอกเมืองหรือไปฝั่งปิ่นเกล้า แต่ถนนหน้าด่านคือเส้นเดียวกับที่รถตลาดนัดจอด
• ด่านประดิพัทธ์ — อยู่ฝั่งถนนประดิพัทธ์ใกล้สี่แยกสะพานควาย เป็นทางเลือกของคนฝั่งอารีย์–สะพานควายและพหลโยธินตอนต้น เลี่ยงการวนเข้าโซนตลาดนัดได้
• ด่านยมราช — อยู่ลึกลงไปทางเมืองชั้นใน เหมาะใช้เป็นจุดลงเมื่อมุ่งหน้าฝั่งเมืองเก่า/เยาวราช มากกว่าจะเป็นด่านขึ้นของคนจตุจักร
• ทุกด่านมีช่องทาง Easy Pass และระบบ M-Flow ในบางเส้นทาง ซึ่งช่วยไม่ต้องหยุดจ่ายเงินสดและลดคอขวดหน้าด่าน

ถ้าคอนโดคุณอยู่แถวกำแพงเพชร 2 และกำแพงเพชร 6 คือโซนที่เบียดกับตลาด อ.ต.ก. เจเจ มอลล์ และสวนจตุจักร ด่านกำแพงเพชรคือด่านที่ใกล้ที่สุดในแง่ระยะทาง ปัญหาคือถนนที่ต้องวิ่งไปถึงปากด่านเป็นเส้นเดียวกับที่รถนักช้อปตลาดนัดใช้ ดังนั้นความใกล้บนแผนที่ไม่ได้แปลว่าถึงด่านเร็วในวันเสาร์-อาทิตย์ ส่วนคนที่อยู่พหลโยธินซอยต้น ๆ หรือปลายฝั่งสะพานควาย การตัดไปขึ้นด่านประดิพัทธ์มักเป็นทางที่หัวเย็นกว่า เพราะไม่ต้องมุดผ่านหน้าตลาดนัดเลย ยอมอ้อมนิดหน่อยแลกกับไม่ติดหนึบคุ้มกว่าในหลายกรณี

แต่พูดกันตรง ๆ ไม่มีด่านไหนรอดถ้าปลายทางหรือต้นทางของคุณบังคับให้ต้องตัดข้ามถนนกำแพงเพชรในช่วงตลาดนัดคนแน่น ความแตกต่างของแต่ละด่านคือช่วยให้คุณ ไม่ต้องไปต่อแถวซ้อนกับรถตลาดนัด ไม่ใช่เนรมิตให้รถหายติด ถ้าจุดหมายอยู่คนละฝั่งของถนนกำแพงเพชรกับที่พัก ให้เผื่อเวลาไว้เสมอ ไม่ว่าจะขึ้นด่านไหนก็ตาม

ช่วงที่ไม่ควรแตะถนนกำแพงเพชรแบบสบายใจคือเสาร์-อาทิตย์ตั้งแต่สายแก่ ๆ ราวสิบโมงไปจนถึงบ่ายคล้อย เป็นจังหวะที่คนเดินตลาดนัดจตุจักรทยอยเข้าหนาแน่นที่สุด รถที่จะเลี้ยวเข้าจอดและรถที่หาที่จอดวนไปวนมาทำให้ถนนกำแพงเพชรและพหลโยธินแถวหมอชิตเคลื่อนตัวช้าเป็นช่วง ๆ บางจังหวะแถวรอขึ้นด่านยาวย้อนไปจนปาก และมีรถล้นมาถึงหน้าสวนจตุจักร ช่วงเย็นวันศุกร์ก่อนตลาดนัดกลางคืนก็เริ่มหนาขึ้นเช่นกัน ตัวเลขเวลาพวกนี้เป็นรูปแบบทั่วไป ไม่ใช่ตารางตายตัว ควรเปิดแผนที่จราจรสดดูก่อนออกทุกครั้ง

1. ออกก่อนตลาดเปิด — ถ้าเลี่ยงได้ ขยับให้ล้อหมุนก่อนสิบโมงเช้า หรือรอหลังช่วงหัวค่ำที่คนเริ่มกลับ จะเจอถนนกำแพงเพชรที่โล่งกว่ากันคนละเรื่อง
2. เข้าปากด่านจากฝั่งซอยด้านหลัง แทนที่จะวิ่งหน้าตลาดโดยตรง ลองเลาะซอยย่อยเข้าหาปากด่านเพื่อเลี่ยงแถวรถที่จอดหาที่จอดหน้าตลาด
3. ยอมใช้ด่านข้างเคียง — ถ้าอยู่ฝั่งที่เลือกได้ สละความใกล้ของด่านกำแพงเพชรไปขึ้นประดิพัทธ์ เพื่อข้ามช่วงถนนที่แย่ที่สุด
4. เลี่ยงตัดข้ามถนนกำแพงเพชรแนวขวางในช่วงพีก เพราะจุดที่รถเลี้ยวเข้าตลาดคือคอขวดตัวจริง
5. เช็กเส้นวิภาวดีเป็นทางสำรอง หากพหลโยธินแถวหมอชิตแน่นเกินไป บางทีอ้อมออกวิภาวดีแล้วค่อยหาด่านกลับเร็วกว่า

คำถามที่คนมีรถย่านจตุจักรถามบ่อยคือ จ่ายค่าทางด่วนแล้วคุ้มกว่าลัดเลาะพื้นราบจริงไหม คำตอบขึ้นกับว่าไปไหนและวันไหน ถ้าเป็นทริปสั้น ๆ ในย่าน เช่น วิ่งพหลโยธิน–วิภาวดีไปลาดพร้าวหรือบางซื่อ ขึ้นด่วนมักไม่คุ้ม เพราะกว่าจะไต่ขึ้นด่านแล้วลงก็เกือบถึงอยู่แล้ว แต่ถ้าเป้าหมายคือเข้าเมืองชั้นในช่วงเช้าวันทำงาน หรือหนีออกนอกเมืองวันเสาร์-อาทิตย์ที่พื้นราบแน่นทั้งเส้น ทางด่วนศรีรัชช่วยประหยัดเวลาได้ชัดเจน

สรุปแบบใช้งานจริง ทางด่วนจตุจักรคุ้มสำหรับคนที่ขับเข้า CBD เป็นประจำทุกเช้า และคนที่หนีเมืองวันหยุดไปทางนอกเมืองซึ่งพื้นราบแน่นทั้งเส้น ส่วนคนที่วิ่งแค่ในย่าน ลาดพร้าว–อารีย์–บางซื่อ ระยะสั้น ๆ ลัดเลาะพื้นราบผ่านพหลโยธินหรือวิภาวดีมักพอ ไม่ต้องเสียค่าผ่านทาง และถ้าหลบช่วงพีกตลาดนัดจตุจักรได้ ก็แทบไม่ต้องพึ่งด่วนเลย ลองเทียบกับแผนที่จราจรสดสองสามครั้งแล้วคุณจะรู้ว่าทริปประจำของตัวเองควรขึ้นด่วนหรือไม่